اعتبار اسنادی بازرگانی ساتراپ تجارت

اعتبار اسنادی

اعتبار اسنادی

اعتبار اسنادی LC چیست ؟

ساده ترین تعریفی که میتوان برای اعتبار اسنادی LC داشت عبارت است از : تعهدی که از طرف بانک به خریدار و فروشنده داده می شود. به عبارت دیگر اعتبار نامه سندی است که از طرف موسسات مالی (غالبا بانک ها) در امور پولی تجارت خارجی صادر می گردد.

در اعتبار اسنادی تعهد داده می شود که میزان مبلغ پرداختی خریدار به فروشنده بموقع و با مبلغ صحیح به دست فروشنده خواهد رسید. و هر آن وقت که خریدار قادر به پرداخت مبلغ خرید نباشد، بانک موظف است باقیمانده یا تمام مبلغ خرید را به فروشنده پرداخت نماید. اعتبارات اسنادی اغلب در معاملات بین المللی به منظور اطمینان از دریافت مبالغ پرداختی از سوی خریدار، مورد استفاده قرار می گیرد.

 بدلیل ماهیت متفاوت معاملات بین المللی که شامل عواملی همچون مسافت ، تفاوت نرخ ارز ، تفاوت قوانین کشورها ، تفاوت در استراتژی های شرکت ها و غیره می شود ، اعتبارات اسنادی به عنوان یک عامل بسیار مهم در تجارت بین المللی ایفای نقش می کند. در اعتبار اسنادی، بانک ضمانت کننده به نیابت از خریدار که نگهدارنده اعتبارات اسنادی است تا زمان دریافت تائیدیه از طرف خریدار با این مضموم که کالاهای خریداری شده حمل شده و به خریدار تحویل شده اند وجه را پرداخت نخواهد کرد.

البته صدور اعتبارات اسنادی و نحوه پرداخت پول می بایست مطابق با قوانین و دستورالعمل های بین المللی صورت پذیرد.

  • در رابطه با اعتبارات اسنادی در ايران بايد خاطر نشان کرد که به دليل محدوديت هاي وضع شده توسط بانک مرکزی انواعی از اين اعتبارات غير قابل استفاده در ايران ميباشد و يا احتياج به مجوز بانک مرکزی دارد.
اعتبارات اسنادی LC

اعتبارات اسنادی LC

مزايای اعتبارات اسنادی

1- اطمينان فروشنده از اينکه پس از ارايه اسناد حمل و تحویل ، وجه اعتبار را مطابق شرايط اعتبار از بانک کارگزار يا تاييد کننده دريافت خواهد کرد.

2- در هر زمان امکان کنترل تاريخ حمل و تحويل نهايی کالا وجود دارد.

3- تحصيل اسناد حمل مطابق با مفاد موافقت اوليه تحت شرايط قرارداد ميان طرفين

4- اطمينان از اينکه پرداخت وجه اعتبار به فروشنده فقط بعد از انتقال و فک مالکيت کالا از وی صورت ميگيرد

5- امکان کسب تسهيلات بيشتر برای فروشنده در مقابل اعتبار گشايش يافته برای تهيه کالای سفارش شده

6- تعهد بانک برای پرداخت بها در معاملات بجای فرد فروشنده

در اعتبار اسنادی اسناد ، مقرر چیست و چه کاربردی دارند ؟

یکسری اسناد لازم و ضروری در اعتبار اسنادی باید وجود داشته باشد که بدون آنها معامله امکان پذیر نخواهد بود و پولی مبادله نخواهد شد. برخی از این اسناد باید توسط خریدار و برخی توسط فروشنده فراهم گردد و در اختیار بانک اصلی ، بانک کارگزار و یا بانک تنظیم کننده قرار بگیرند. بارنامه ، سیاهه تجاری ، گواهی مبداء ساخت ، سیاهه حمل ، گواهی بازرسی بین المللی اسناد پرداخت و قرارداد از این دسته اند .

انواع اعتبار اسنادی

 ۱- اعتبار اسنادی وارداتی يا صادراتی :

به اعتباری که خريدار برای واردات به کشور خود افتتاح مي کند اعتبار وارداتی و اين اعتبار به لحاظ اینکه فروشنده کالا که در کشور ديگر قرار دارد کالای خود را صادر می کند ، اعتبار صادراتی نامیده می شود.

۲- اعتبارات اسنادی قابل برگشت (Revocable L/C) :

در اين نوع اعتبار ، خريدار و يا بانک گشايش کننده اعتبار ميتوانند بدون اطلاع ذينفع یا فروشنده ، هرگونه تغيير يا اصلاحی در شرايط اعتبار بوجود آورند (بدون اجازه فروشنده). به همین دلیل واضح است از اين نوع اعتبار استفاده چندانی نميشود زيرا فروشنده اطمينان لازم را نسبت به پايدار ماندن اعتبار و انجام تعهدات خريدار ندارد.

در ایران این نکته وجود دارد که با کمال تعجب اگر خريدار ايرانی بخواهد اعتبار قابل برگشت گشايش نمايد سيستم بانکی از وی مجوز خاص بانک مرکزی را مطالبه مينمايد در حاليکه اعتبار غير قابل برگشت احتياجی به مجوز ندارد.

۳- اعتبار اسنادی غير قابل برگشت (Irrevocable L/C) :

در اعتبار اسنادی غير قابل برگشت هرگونه تغيير شرايط اعتبار از جانب خريدار يا بانک گشايش کننده اعتبار منوت به موافقت و رضايت فروشنده می باشد. فروشندگان معمولا از اين گونه اعتبار استقبال بيشتری ميکنند.
براساس آخرین مقررات اتاق بازرگانی بین الملل در صورت عدم تصريح و سکوت در اعتبار اسنادی مبنی بر قابل برگشت يا غير قابل برگشت بودن آن ، اعتبار غير قابل برگشت خواهد بود.

۴- اعتبار اسنادی تاييد شده (Confirmed L/C) :

نوعی اعتبار اسنادی است که خريدار ملزم ميشود تا اعتبار صادره از سوی بانک خود را به تاييد هر بانک معتبر ديگری که مورد نظر و تایید فروشنده است، برساند. یکی از مهم ترین دلایل ایجاد این نوع اعتبار اسنادی حاکی از اطمينان نداشتن به حيثيت اعتباری بانک صادر کننده و يا شرایط نامناسب و متزلزل سياسي يا اقتصادی کشور خريدار است.

در حال حاضر بسياری از فروشندگان خارجی تقاضای اعتبارات تاييد شده از خريداران ايرانی ميکنند که اين مسئله به دو دليل ميباشد ؛ اولا وضعيت سياسی و اقتصادی کشورمان از نظر بین المللی متزلزل می باشد. ثانيا در سالهای پس از جنگ ايران و عراق بدليل کمبود ارز در سيستم بانکی کشور ، بانک مرکزی خريداران را به گشايش اعتبارات يوزانس (نسيه) ترغيب کرد در حاليکه بانک مرکزی در زمان سررسيد اعتبارات توانايی پرداخت مبلغ اعتبار را نداشت که باعث بوجود آمدن  وقفه های طولانی در پرداخت مبلغ اعتبارات به فروشندگان شد در نتیجه این اقدامات موجب بی اعتمادی فروشندگان خارجی به بانک ها و خریداران ايرانی شد.

چارت اعتبار اسنادی داخلی

چارت اعتبار اسنادی داخلی

۵- اعتبار اسنادی تاييد نشده (Unconfirmed L/C) :

اين نوع اعتبار در شرايط متعارف و بدون نياز به تاييد بانک ديگری گشايش می يابد. اگر در شرايط اعتبار کلمه Confirmed ذکر نشود آن اعتبار تاييد نشده تلقی ميشود.

۶- اعتبار اسنادی قابل انتقال (Tranferable L/C) :

به اعتباری گفته ميشود که طبق آن، فروشنده یا ذينفع اصلی حق دارد همه يا بخشی از اعتبار گشايش شده را به شخص يا اشخاص انتقال دهد. در واقع اين نوع اعتبار يک امتياز برای فروشنده محسوب ميشود

۷- اعتبار اسنادی غير قابل انتقال (Untransferable L/C) :

به اعتباری گفته ميشود که ذينفع حق واگذاری کل يا بخشی از آن را به شخص یا اشخاص ديگری ندارد. در تجارت بين الملل عرف بر غير قابل انتقال بودن اعتبار است و همچنين در ايران برای گشايش اعتبار قابل انتقال نياز به مجوز بانک مرکزی ميباشد.

۸- اعتبار اسنادی نسيه يا مدت دار(Usance L/C) :

اعتباری است که وجه اعتبار بلافاصله پس از ارايه اسناد از سوی ذينفع یا فروشنده ، پرداخت نميشود بلکه پرداخت وجه آن، بعد از مدت تعيين شده صورت ميگيرد. به عبارت دیگر فروشنده به خريدار مهلت ميدهد که بهای کالا را پس از دريافت و فروش آن بپردازد. معامله يوزانس معمولا در کشورهايی انجام ميگيرد که کمبود ارز دارند.

۹- اعتبار اسنادی ديداری (At Sight L/C) :

اعتباری است که طبق آن بانک ابلاغ کننده پس از رويت اسناد حمل ارايه شده از طرف ذينفع (فروشنده)، در صورت رعايت تمامی شريط اعتبار از سوی وی ، بلافاصله وجه آن را پرداخت ميکند.

۱۰- اعتبار اسنادی پشت به پشت (Back to Back L/C) :

اين نوع اعتبار اسنادی متشکل از دو اعتبار جدا از هم است. اعتبار اول به نفع ذينفع یا فروشنده اول گشايش مي يابد که خود به هر دليلی قادر به تهيه و ارسال کالا نيست. به همين جهت با اتکا بر اعتباری که به نفع وی گشايش يافته است اعتبار ديگری برای فروشنده دوم (ذينفع دوم) که ميتواند کالا را تهيه و ارسال کند ، از طرف ذينفع اول گشايش مي يابد.

۱۱- اعتبار اسنادی ماده قرمز (Red Clause L/C) :

در اين نوع اعتبار فروشنده ميتواند قبل از ارسال کالا، وجوهی را بصورت پيش پرداخت از بانک ابلاغ کننده يا تاييد کننده دريافت کند.

علت اين نام گذاری آن است که اولين بار که اين اعتبار گشايش يافت بانک بازکننده اعتبار برای جلب توجه بانک ابلاغ کننده شرايط اعتبار را که به مقداری از وجه اعتبار را به عنوان پيش پرداخت به ذينفع پرداخت ميکند را با جوهر قرمز نوشت که از آن به بعد به اعتبار ماده قرمز معروف شد.

12-اعتبار اسنادی گردان (Revolving L/C) :

نوعی اعتبار است که پس از هر بار استفاده ذينفع یا فروشنده از اعتبار، همان مبلغ اسناد تا سطح اعتبار اوليه افزايش می يابد در واقع بدون احتياج به افتتاح يا اصلاح اعتبار جديد ، اعتبار موجود خود به خود توسط بانک تجديد ميشود.

تهدیدات و خطرات موجود در اعتبار اسنادی برای خریداران و فروشندگان :

در هر معامله و تجارتی ممکن است خطرات و ریسک هایی خریدار و فروشنده را تهدید کرده و سرمایه آنها را به خطر اندازد. معاملات بین المللی نیز خطرات و ریسک های خاص خودش را دارد که به برخی از آنها در ذیل اشاره میشود :

  • یکی از مهم ترین ریسک های موجود در روش معاملات بین المللی اسنادی ، کلاهبرداری و جعل اسناد مربوط به کالا است.
  • دومین خطر ممکن است در متن خود LC دستکاری رخ دهد. البته در سال های اخیر به دلیل اینکه کلیه مراحل گشایش و بررسی اسناد به صورت الکترونیکی انجام میشود امکان یک چنین تقلباتی به میزان زیادی کمتر شده است اما همچنان احتمال آن وجود .
  • خطر دیگر که ممکن است سرمایه و کالای اشخاص را تهدید کند شرایط جنگ ، تحریم و قطع روابط کشورها بوده که در این شرایط ممکن است بانک های گشایش کننده ، رابط و کارگزار اقدام به پرداخت پول و یا کالا نکنند. برای همین کسانی که به این شکل تجارت می کنند قبل از هر معامله ای باید شرایط کشور طرف معامله و همچینین قوانین حاکم در این کشورها و شرایط بین المللی را در نظر بگیرند تا متضرر نشوند و سرمایه خود را از دست ندهند .
اعتبارات اسنادی

اعتبارات اسنادی

مزایای استفاده از اعتبار اسنادی برای خریداران ، فروشندگان ، بانک های عامل و دولتها چیست ؟

در معاملات بین المللی به دلیل اینکه طرف های مختلفی وجود دارند در نتیجه همه آنها هم ذینفع هستند یعنی هم خریدار ، هم فروشنده و هم بانک های رابط و هم دولتها به نسبت مسئولیت خود از آن تجارت، نفع می برند. مثلا مزیت این روش معامله برای خریدار این است که می تواند قبل از پرداخت پول به صورت تقریبا دقیق از مشخصات ، نوع کالا و کیفیتی که سفارش داده است مطلع گردد و اگر کالای ارسالی مطابق با سفارش خود نباشد میتواند از پرداخت پول آن امتناع نماید. فروشنده هم می تواند مطمئن شود پول کالایی را که تولید کرده و فروخته است را دریافت خواهد کرد.

بانک ها در این نوع معامله نفع خود را می برند آنها برای خدماتی که به خریدار و فروشنده ارائه می دهند کارمزد دریافت می کنند و چون تعهدی هم در قبال کالاهای تقلبی و بی کیفیت نداشته و اسناد کالاها را فقط به لحاظ تئوری و ظاهری بررسی می کنند در نتیجه با ارائه این خدمات و دریافت کارمزد سود خود را دریافت می نمایند. و اگر هر کدام از طرفین کارمزد بانک را پرداخت نکنند بانک می تواند از کالای مبادله شده کارمزد خود را بردارد. در نهایت دولت ها با نظارتی که بر ورود و خروج ارز و کالا از کشور دارند می توانند در بحث مالیات ها سهم خود را از یک چنین معاملاتی اخذ نمایند .